Vrije advocaat keuze!
Veel particulieren en bedrijven hebben een rechtsbijstandverzekering om zich tegen hoge kosten van juridische procedures te beschermen. Daarbij komt regelmatig aan de orde dat de verzekerde ontevreden is over de hulp van de medewerker van de verzekeraar of dat er een advocaat moet worden ingeschakeld. In de polisvoorwaarden van vrijwel alle rechtsbijstandverzekeringen is opgenomen, dat de kosten van een externe advocaat alleen worden vergoed als de rechtsbijstandverzekeraar zelf van mening is dat de zaak moet worden uitbesteed. De meeste rechtsbijstandverzekeraars vonden dit alleen goed als het een procedure betrof waarvoor verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat geldt. Dit sluit een groot aantal zaken uit, waarvoor de verzekerde geen advocaat mocht inschakelen.
Uitspraak Hof van Justitie over vrije advocaatkeuze
Bij arbeidszaken is een advocaat niet verplicht. DAS rechtsbijstandverzekering weigerde een advocaat toe te wijzen. Een verzekerde was het daar niet mee eens en stelde een procedure in over de rechtmatigheid van die polisvoorwaarden. De Nederlandse rechter stelde hierover vragen aan het Europese Hof van Justitie. Die heeft hierover twee uitspraken gedaan:
1. De rechtsbijstandverzekering mag niet meer zelf bepalen of een advocaat mag worden ingeschakeld. Dit is ter keuze aan de verzekerde.
2. De vrije keuze bestaat ook in het geval rechtsbijstand door een advocaat voor de betreffende procedure niet verplicht is, en geldt zowel voor een gerechtelijke als een administratieve procedure.
Advocaat in bestuursrechtzaken
In alle bestuursrechtzaken is vertegenwoordiging door een advocaat niet verplicht. Op ons kantoor doen wij alleen bestuursrechtzaken, wat betekende dat rechtsbijstandverzekeraars niet altijd bereid waren om mijn bijstand in juridische procedures te vergoeden. Deze opstelling kan niet langer worden ingenomen. De rechtsbijstandsverzekeraar zal ermee in moeten stemmen dat de verzekerde een externe advocaat inschakelt.
De vrije advocaatkeuze geldt overigens niet alleen voor beroepszaken die bij de rechter zijn. Het Hof van Justitie heeft heel duidelijk uitgesproken dat ook administratieve procedures, dat wil zeggen procedures die nog niet voor de rechter zijn, in aanmerking komen voor rechtsbijstand door een advocaat. Dat betekent dat bijvoorbeeld ook de bezwaarprocedure tegen (de weigering van) een vergunning en de zienswijzeprocedure betreffende een ontwerpbestemmingsplan, in aanmerking komen voor bijstand door een advocaat naar keuze.
Hoe werkt het?
Als u voor het eerst op kantoor komt met een juridische vraag over een procedure, dient u aan te geven dat u verzekerd bent voor rechtsbijstand. Het blijft namelijk verplicht om in een heel vroeg stadium een zaak bij de rechtsbijstandverzekeraar aan te melden. Het is van belang om de zaak in ieder geval bij de rechtsbijstandverzekering aan te melden voordat de eerste brief aan de wederpartij eruit gaat. De kans dat de rechtsbijstandverzekeraar verplicht is hiermee in te stemmen, is door deze uitspraak vanzelfsprekend vergroot. Wij kunnen uw verzoek aan de verzekering om rechtsbijstand door een advocaat toe te staan ondersteunen en motiveren. Ook uw verzekeringstussenpersoon kan hierin een nuttige rol vervullen.
Reactie van de rechtsbijstandverzekeraars
De rechtsbijstandverzekeraar zien een forse verhoging van hun kosten op zich af komen. Om die reden zijn in nieuwe polissen de kosten van het inschakelen van een advocaat voor bepaalde zaken aan een –vanzelfsprekend laag- maximum verbonden. Het Europese Hof heeft echter bepaald dat de externe kosten niet zodanig mogen worden ingeperkt dat de verzekerde eigenlijk niet meer voor een advocaat kan kiezen. Het is dus de vraag of deze beperkingen wel rechtsgeldig zijn.
Conclusie
De rechtsbijstandverzekering zal nu ook in bestuursrechtzaken moeten toestaan dat u de zaak aan een advocaat van uw keuze uitbesteedt. Daarbij blijft het van belang om de zaak in ieder geval aan te melden bij de verzekeraar voordat er een reactie naar de wederpartij gaat. Wij kunnen u in het contact met de rechtsbijstandverzekeraar bijstaan.
