Een van de mogelijkheden die de overheid heeft om de bouw weer vlot te trekken, is het vereenvoudigen van de bouwregels en bijvoorbeeld het vergunning vrij maken van bepaalde bouwwerken. Op dit moment zijn in het Besluit omgevingsrecht (Bor) de bouwwerken omschreven die u vergunningvrij mag uitvoeren en de bouwwerken die onder een zogenaamde kruimellijst vallen. Een nieuw Ontwerpbesluit tot wijziging van het Bor is op 31 oktober jl. gepubliceerd.
Daarin worden de mogelijkheden om vergunningvrij te bouwen behoorlijk uitgebreid. Ook de kruimellijst wordt met belangrijke nieuwe mogelijkheden aangevuld. In het onderstaande wordt een kort overzicht gegeven van de wijzigingen.
Kruimellijst
In het Bor komen al regels voor in welke gevallen van het bestemmingsplan mag worden afgeweken door middel van (alleen) een omgevingsvergunning. Dit wordt de “kruimelgevallenlijst” genoemd. In die gevallen is dus een omgevingsvergunning om te bouwen en om af te wijken van het bestemmingsplan nodig. Een procedure tot bestemmingswijziging of voor een buitenplanse afwijking is dus niet nodig. Hierdoor kunnen B&W over de vergunningaanvraag beslissen en hoeft de aanvraag niet aan de gemeenteraad te worden voorgelegd. Ook is geen (dure) ruimtelijke onderbouwing nodig. Dit scheelt in kosten en tijd. In kosten scheelt het door de bank genomen € 10.000,00 aan kosten voor het opstellen van de ruimtelijke onderbouwing en € 3.500,00 aan legeskosten om die voor de uitgebreide vergunning noodzakelijk is.
Forse bouwwerken (nu al) mogelijk
Van de kruimellijst wordt wellicht nu nog niet voldoende gebruik gemaakt, terwijl er al forse bouwwerken mee kunnen worden gerealiseerd. Nu is bijvoorbeeld al toegestaan:
– De bouw van een bijbehorend bouwwerk in de bebouwde kom, zonder dat daar maximale oppervlaktematen aan worden gesteld. Op grond van deze regeling zijn al zeer grote bouwwerken in de bebouwde kom vergund, zoals een parkeergarage van 5 verdiepingen.
– Buiten de bebouwde kom een bouwwerk met een oppervlak van maximaal 150 m2 en maximaal 5 meter hoog, tenzij sprake is van een kas van lichte constructie.
– De wijziging van het gebruik van een bestaand pand in de bebouwde kom. Voorwaarde is dat het pand niet groter mag zijn dan 1500 m2. Ook als het niet alleen om wijziging van het gebruik gaat, maar er ook inpandige bouwactiviteiten nodig zijn valt het onder de kruimellijst.
In de nieuwe regeling worden in aanvulling daarop ook de volgende activiteiten toegestaan:
– De wijziging van het gebruik van een bestaand pand in de bebouwde kom mag plaatsvinden zonder dat een maximum aan het oppervlak wordt gesteld. Als voorbeeld wordt genoemd dat de wijziging van het gebruik van een leegstaand kantoor in een korte procedure kan worden gewijzigd.
– De bouwwerkzaamheden zijn niet meer beperkt tot inpandige bouwwerkzaamheden. Wel moet vaststaan dat het oppervlak niet wordt uitgebreid.
– De wijziging van het gebruik van een bestaand pand buiten de bebouwde kom valt alleen onder de lijst als het gaat om een logiesfunctie voor werknemers. Onder logies wordt het tijdelijk onderdak bieden aan werknemers verstaan.
Tijdelijk gebruik en tijdelijke bouwwerken
Een belangrijke aanvulling is dat tijdelijke bouwwerken voor de duur van maximaal 10 jaar door middel van een omgevingsvergunning mogelijk worden gemaakt. Voorheen kon een tijdelijk bouwwerk maar maximaal 5 jaar worden vergund. Daarbij werden dan zeer hoge eisen aan het bewijs van de tijdelijkheid gesteld. Hierdoor was de tijdelijke bouwvergunning eigenlijk niet bruikbaar. Dit wil men nu verbeteren. Het tijdelijke gebruik is zowel binnen als buiten de bebouwde kom toegestaan. Als voorbeeld wordt genoemd het tijdelijk plaatsen van een gebouw ten behoeve van een tijdelijke winkelvestiging binnen gronden met een agrarische bestemming.
Ook nu moet de tijdelijkheid wel worden aangetoond. In de toelichting wordt daarover gesteld: Bij het verlenen van de vergunning dient aannemelijk te zijn dat de activiteit binnen 10 jaar daadwerkelijk kan en zal worden beëindigd. Daarvoor is relevant dat het feitelijk mogelijk is dat de activiteit zonder onomkeerbare gevolgen kan worden beëindigd.
Vergunningvrij bouwen
Nu al geldt dat er achter woningen of andere gebouwen vergunningvrij aanbouwen mogen worden gebouwd en losse bijgebouwen mogen worden gebouwd. Die regeling wordt uitgebreid als volgt:
– Op dit moment mag aan een achtergevel of soms een zijgevel een aanbouw of uitbouw van 2,5 meter diep plaatsvinden. Deze aan- of uitbouw mag in de toekomst 4 meter diep zijn in plaats van 2,5 meter.
– Nu is bepaald dat in het achtererfgebied een bouwwerk van 30 m2 mag worden gebouwd. Dit wordt 100 m2. Nu mag dit bouwwerk nog maar 3 meter hoog zijn. In de toekomst mag de nokhoogte maximaal 5 meter bedragen bij een schuin dak.
– Nieuw is ook dat het bijgebouw dat volgens deze nieuwe regelingen vergunningvrij gebouwd mag worden, gebruikt mag worden als een nieuwe woning voor mantelzorg. Mantelzorg is daarbij gedefinieerd als langdurige zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende door personen uit diens directe omgeving, waarbij zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie en de gebruikelijke zorg van huisgenoten voor elkaar overstijgt
Alle andere voorwaarden, bijvoorbeeld dat het achtererf voor niet meer dan 50% bebouwd zou zijn, blijven van kracht. Deze uitbreidingen gelden zowel bij woningen als bij andere gebouwen zoals bedrijfspanden.
Conclusie
Als de nieuwe regeling definitief wordt, wordt de kruimellijst uitgebreid. Vooral de mogelijkheid tijdelijk afwijkend gebruik of bouwen voor de duur van 10 jaar toe te staan is opvallend. Daarnaast wordt de mogelijkheid van ander gebruik binnen de bebouwde kom ook toegepast op grotere panden, en buiten de bebouwde kom voor logies voor werknemers. Ook wordt de mogelijkheid van vergunningvrij bouwen veel ruimer. Op het achtererfgebied mogen, als de nieuwe regeling in werking treedt, een of meer bijgebouwen met een oppervlakte van 100 m2 gebouwd worden. Ook mag een grotere aanbouw aan de woning worden gebouwd met een diepte van 4 meter in plaats van maximaal 2,5 meter. De ontwerpregeling daarvoor is 31 oktober jl. gepubliceerd. Het moet nog blijken of deze regeling er zonder wijziging doorkomt. Eerder was er immers al een voorstel om 50 m2 vergunningvrij te maken. Dat voorstel heeft het toen niet gered. Mocht het ontwerp wel de eindstreep halen, ontstaan dus veel meer mogelijkheden om vergunningvrij te bouwen.
Het Besluit zou eigenlijk per 1 januari 2014 in werking treden. Omdat het ICT-systeem van de overheid de nieuwe regels voor vergunningvrij bouwen nog niet aan kan, is aangekondigd dat de wijziging waarschijnlijk pas in de zomer van 2014 in werking zal treden. Hopelijk treedt de uitbreiding van de kruimelgevallenlijst eerder in werking.
